ABP belegt in internationale kenniseconomie

Zowel de Canadese als de Nederlandse economie kunnen innovatieve starters goed gebruiken. Westerse economieën zijn meer en meer aangewezen op de ‘TomToms’; innovatieve bedrijven die met vernieuwende producten de wereld veroveren. ABP en het gemeentepensioenfonds Omers (48 miljard euro belegd vermogen) willen met hun initiatief een broodnodige impuls geven aan deze transitie. Het kersverse resultaat is het investeringsprogramma Inkef: Investing in the Knowledge Economy of the Future.

Xander den Uyl, vice-voorzitter van de raad van bestuur van ABP, benadrukte tijdens de ondertekeningsceremonie dat de participanten met Inkef geen private equity vehikel optuigen. Ondernemers worden niet onder druk gezet om snel zwarte cijfers te schrijven of het bedrijf op termijn op te knippen. In plaats daarvan krijgen ze zo’n vijftien jaar de tijd om tot wasdom te komen. Inkef draagt zorg voor de financiering en de begeleiding van de ondernemers.

Een rendement van 7 tot 10% is op de lange termijn zeker haalbaar, denkt Den Uyl. Maar hij waakt ervoor hoge verwachtingen te scheppen. Zeker voor de korte termijn: “Het is een investeringsklasse met hoge rendementsverwachtingen, maar ook met grote risico’s. Daarom investeren we nu niet direct miljarden.” Met het geld worden de komende vijf jaar enkele honderden Canadese en Nederlandse start-ups van broodnodig kapitaal voorzien. Want de starters, hoe veelbelovend ook, hebben nog altijd moeite geld te lenen. Inkef-directeur Frank Landsberger: “Het probleem van veel jonge ondernemers is dat ze drukker zijn met geld ophalen dan met het op poten zetten van hun bedrijf.”

Werkgeversvoorzitter Bernard Wientjes (VNO-NCW) onderkent deze problemen. “Wij juichen dit nieuwe initiatief dan ook toe. Het blijft voor ondernemers een heikel punt om voldoende kapitaal te vinden. De banken zijn door de crisis voorzichtiger geworden.” Hij eindigt met een sneer naar de overheid: “De aankomende bankentaks zal zeker niet helpen om het investeringsklimaat te verbeteren.” Ook Den Uyl hekelt het overheidsbeleid. “Het Innovatieplatform onder leiding van Jan-Peter Balkenende vergadert al jaren over innovatie. Zonder resultaat. Wij laten nu zien dat wij het wel kunnen.”

Nieuwe trend

Springen ABP en Omers doelbewust in het gat dat banken en de overheid laten vallen? Nee, dat niet. Volgens de betrokkenen praten de fondsen al ruim drie jaar met elkaar, over deze en andere mogelijke samenwerkingsverbanden. Omers-baas Michael Nobrega ziet vooral veel overeenkomsten. Beide ambtenarenfondsen zijn collectief van opzet en behoren in hun landen tot de grote spelers. ‘Succes verzekerd.’ Dezelfde woorden die Jan Kees de Jager, demissionair minister van financiën, gebruikte in zijn korte videoboodschap.

Het nieuwe investeringsprogramma is volgens Nobrega een bevestiging van een nieuwe trend onder pensioenfondsen: investeringen worden steeds vaker direct beheerd. Volgens Nobrega is dat een logische keuze. De hoge kosten van de externe investeringsfondsen zijn een sta-in-de-weg. “Wij zien dat de directe investeringen betere rendementen opleveren. Tegen lagere kosten. Daarom zie je ook bij ons een verschuiving van passief naar actief beheer.” Het is voor het eerst dat ABP met een ander pensioenfonds samenwerkt in directe investeringsprogramma’s.

Inkef gaat zich de komende jaren vooral richten op high tech start ups die zich concentreren op life sciences, nanotechnologie en ICT. De deal-flow moet komen van verschillende kanalen zoals universiteiten, regionale fondsen, spin-offs en informele beleggers.